नेपाल राष्ट्र बैंकले भुक्तानी प्रणालीलाई थप सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउन ‘फ्रेमवर्क फर आइडेन्टिफाइङ्ग सिस्टमेटिकली इम्पोर्टेन्ट पेमेन्ट सिस्टम’ जारी गरेको छ। पछिल्लो चरण तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको विद्युतीय भुक्तानीलाई नियमन गर्ने उद्देश्यसहित उक्त फ्रेमवर्क सार्वजनिक गरिएको हो।
चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिमा पनि भुक्तानी प्रणाली सञ्चालकहरूलाई प्रणालीगत रूपमा महत्त्वपूर्ण प्रणाली पहिचान गरिने उल्लेख गरिएको थियो। सोही नीतिलाई कार्यान्वयन गर्दै केन्द्रीय बैंकले नयाँ व्यवस्था ल्याएको हो।
राष्ट्र बैंकका अनुसार प्रणालीगत रूपमा महत्त्वपूर्ण भुक्तानी प्रणालीहरू वित्तीय प्रणालीका अत्यावश्यक अवयव हुन्। यस्ता प्रणालीहरूले ठूलो मूल्यका साथै संवेदनशील भुक्तानी समेट्ने भएकाले यसको दिगोपन, सुरक्षा र कार्यक्षमता महत्वपूर्ण मानिन्छ।
नयाँ फ्रेमवर्कको मुख्य उद्देश्य यस्ता प्रणालीहरूको पहिचान र नामांकनका लागि स्पष्ट तथा समग्र मापदण्ड तय गर्नु रहेको छ। यसले भुक्तानी प्रणाली सञ्चालकहरूलाई नियामक निगरानी र जोखिम व्यवस्थापनको दायरामा ल्याई वित्तीय क्षेत्रमा प्रणालीगत अवरोध हुन नदिने केन्द्रीय बैंकले जनाएको छ।
विशेषगरी, उच्च मूल्यका भुक्तानीहरू सुरक्षित गर्ने, प्रणाली सञ्चालनमा पारदर्शिता बढाउने, तथा सम्पूर्ण भुक्तानी पूर्वाधारलाई सुदृढ बनाउन यस फ्रेमवर्कले योगदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
