नेपालको वित्तीय क्षेत्रमा पछिल्लो समयमा सुदृढीकरणको लहर चलिरहेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको मर्जर तथा प्राप्ति (एमएण्डए) सम्बन्धी नीतिलाई आत्मसात गर्दै विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू एक आपसमा गाभिने क्रम जारी छ । यसै सन्दर्भमा, नेपालको वित्त बजारमा स्थापित दुई कम्पनीहरू समृद्धि फाइनान्स कम्पनी लिमिटेड र पोखरा फाइनान्स लिमिटेडले आफ्नो मर्जर प्रक्रियालाई सफलतापूर्वक तार्किक निष्कर्षमा पुर्याएका छन् । नेपाल राष्ट्र बैंकले यी दुई फाइनान्स कम्पनीहरूलाई एक आपसमा मर्जर हुनका लागि अन्तिम स्वीकृति प्रदान गरेको छ । राष्ट्र बैंकको बैंक तथा वित्तीय संस्था नियमन विभागले दुवै संस्थाबीच भएको मर्जरको अन्तिम समझदारीलाई सदर गर्दै एकीकृत कारोबारका लागि अनुमति दिएको हो । यो निर्णयसँगै अब यी दुई संस्थाहरू एक सबल र सक्षम वित्तीय संस्थाको रूपमा स्थापित हुने मार्ग प्रशस्त भएको छ ।
मर्जरपश्चात् बन्ने नयाँ संस्थाको नाम ‘पोखरा फाइनान्स लिमिटेड’ रहने तय भएको छ । पोखरा फाइनान्सको लामो इतिहास र बजारमा रहेको बलियो ब्राण्ड नेमलाई ध्यानमा राख्दै मर्जरपछि पनि यसै नामबाट एकीकृत कारोबार सञ्चालन गरिने सहमति भएको हो । दुवै संस्थाको सम्पत्ति र दायित्वको मूल्याङ्कन (डीडीए) पश्चात् सेयर स्वाप अनुपात १:१ कायम गरिएको छ । यसको अर्थ समृद्धि फाइनान्सको १ कित्ता सेयर हुने लगानीकर्ताले मर्जरपछि बन्ने पोखरा फाइनान्सको पनि १ कित्ता नै सेयर प्राप्त गर्नेछन् । यो स्वाप अनुपातले दुवै संस्थाका लगानीकर्ताहरूको हितलाई समान रूपमा सम्बोधन गरेको देखिन्छ ।
एकीकृत संस्थाको केन्द्रीय कार्यालय हाल काठमाडौँको पुतलीसडकमा रहेको समृद्धि फाइनान्सको कार्यालयमा रहनेछ । काठमाडौँको मुख्य व्यापारिक केन्द्रमा केन्द्रीय कार्यालय रहँदा संस्थाको प्रशासनिक कार्य सञ्चालनमा सहजता आउने र देशभर रहेका शाखा सञ्जाललाई प्रभावकारी रूपमा समन्वय गर्न सकिने विश्वास लिइएको छ । मर्जरपछि बन्ने पोखरा फाइनान्सको सञ्चालक समिति र व्यवस्थापनमा पनि दुवै संस्थाको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गरिएको छ । सहमति अनुसार नयाँ सञ्चालक समितिमा सात जना सदस्यहरू रहनेछन् । जसमा समृद्धि फाइनान्सबाट चार जना र पोखरा फाइनान्सबाट तीन जना सञ्चालक रहनेछन् ।
संस्थाको सञ्चालक समितिको नेतृत्व अर्थात् अध्यक्षको जिम्मेवारी अजय मिश्रले सम्हाल्नेछन् । मिश्रको बैंकिङ क्षेत्रमा लामो अनुभव र कुशलता रहेको छ । त्यसैगरी, संस्थाको दैनिक कार्य सञ्चालन र व्यवस्थापकीय नेतृत्व प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) को रूपमा प्रकाश गुरुङले गर्नेछन् । गुरुङको नेतृत्वमा संस्थाले वित्तीय क्षेत्रमा नयाँ उचाइ हासिल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको संख्या घटाउने र चुक्ता पुँजी वृद्धि गरी जोखिम वहन गर्न सक्ने क्षमता बढाउने उद्देश्यले मर्जर नीति अघि सारेको हो । समृद्धि र पोखरा फाइनान्सको यो मर्जरले पनि सोही उद्देश्यलाई टेवा पुर्याउनेछ । मर्जरपछि पोखरा फाइनान्सको चुक्ता पुँजीमा उल्लेख्य वृद्धि हुनेछ भने निक्षेप परिचालन र कर्जा प्रवाह गर्ने क्षमता पनि सशक्त बन्नेछ । दुवै संस्थाका ग्राहकहरूले अब एउटै संस्थाबाट थप परिष्कृत र प्रविधिमैत्री सेवाहरू प्राप्त गर्न सक्नेछन् । खासगरी ग्रामीण र सहरी क्षेत्रमा फैलिएको दुवै संस्थाको शाखा सञ्जालले गर्दा वित्तीय पहुँच विस्तारमा समेत यसले मद्दत पुर्याउनेछ ।
अन्तिम स्वीकृति प्राप्त भएसँगै अब दुवै संस्थाले एकीकृत कारोबार सुरु गर्नका लागि प्राविधिक तयारीलाई तीव्रता दिएका छन् । सफ्टवेयर मिलान (Data Migration), कर्मचारी व्यवस्थापन र ब्राण्डिङका कामहरू अन्तिम चरणमा पुगेका छन् । धितोपत्र सूचीकरणको प्रक्रिया पूरा भएपछि नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा पोखरा फाइनान्सको नाममा एकीकृत रूपमा सेयर कारोबार सुरु हुनेछ । मर्जर प्रक्रियाका कारण रोक्का रहेको सेयर कारोबार खुला भएपछि लगानीकर्ताहरूले नयाँ संरचना अनुसार कारोबार गर्न पाउनेछन् ।
मर्जरपछि पोखरा फाइनान्सले डिजिटल बैंकिङलाई प्राथमिकतामा राख्ने रणनीति बनाएको छ । साना तथा मझौला उद्यम (SME) कर्जा र व्यक्तिगत कर्जामा आफ्नो उपस्थिति बलियो बनाउँदै संस्थाले ग्राहक सेवामा उत्कृष्टता ल्याउने लक्ष्य राखेको छ । अध्यक्ष अजय मिश्र र सीईओ प्रकाश गुरुङको जोडीले संस्थालाई राष्ट्रिय स्तरको एक अग्रणी वित्त कम्पनी बनाउने संकल्प गरेका छन् । मर्जरपश्चात् संस्थाको आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली र संस्थागत सुशासन अझ सुदृढ हुने विश्वास लिइएको छ । समृद्धि र पोखरा फाइनान्सको यो एकताले नेपालको वित्तीय क्षेत्रमा सकारात्मक सन्देश दिएको छ । दुई फरक पहिचान भएका संस्थाहरू एक ठाउँमा उभिएर बलियो संस्था निर्माण हुनुले वित्तीय स्थायित्व र लगानीकर्ताको सुरक्षामा थप योगदान पुग्ने देखिन्छ । आगामी दिनमा एकीकृत पोखरा फाइनान्सले दिने प्रतिफल र सेवाको गुणस्तर नै यस मर्जरको वास्तविक सफलताको मापन हुनेछ ।
