बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँको निजी निवास र व्यावसायिक कार्यालयहरूमा सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागले सोमबार आकस्मिक छापा मारेको छ । अवैध रूपमा आर्जित सम्पत्ति लुकाएको र अस्वभाविक वित्तीय कारोबार गरेको आशंकामा विभागले यो कदम चालेको हो ।
सोमबार दिउँसो विभागको टोलीले मुख्यमन्त्री बानियाँको गृहजिल्ला मकवानपुरको हेटौंडा–५, सानोपोखरास्थित निजी निवास र त्यहीँ रहेको उनको निर्माण कम्पनी ‘बानियाँ निर्माण सेवा’ (बीएनएस) को कार्यालयमा एकैसाथ खानतलासी गरेको थियो । स्रोतका अनुसार विभागले त्यहाँबाट महत्वपूर्ण कागजात, बैंक विवरण र डिजिटल डिभाइसहरू नियन्त्रणमा लिएको छ ।
काठमाडौंमा पनि छापा
हेटौंडामा मात्र नभई मुख्यमन्त्री बानियाँको काठमाडौंस्थित सम्पर्क कार्यालय र घरहरूमा पनि विभाग सक्रिय देखिएको छ । काठमाडौंको नक्साल र सुन्धारा क्षेत्रमा रहेका उनका व्यावसायिक आवद्धता भएका स्थानहरूमा विभागले छापा मारेको पुष्टि भएको छ । विभाग सम्बद्ध स्रोतका अनुसार बानियाँ र उनीसँग जोडिएका फर्महरूको बैंक खातामा पछिल्लो समय देखिएका अस्वभाविक कारोबार र सम्पत्तिको स्रोत नखुलेका कारण यो अनुसन्धान अघि बढाइएको हो ।
मुख्यमन्त्री बानियाँको कडा आपत्ति
आफ्नो घर र कार्यालयमा छापा परेपछि मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँले एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै गम्भीर आपत्ति जनाएका छन् । उनले यस कार्यलाई आफ्नो व्यक्तिगत र सामाजिक प्रतिष्ठामा आघात पुर्याउने नियतले गरिएको “सुनियोजित षडयन्त्र” को संज्ञा दिएका छन् ।
विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “मैले सार्वजनिक जीवनमा प्रवेश गरेदेखि नै सुशासन, पारदर्शिता र वित्तीय अनुशासनलाई उच्च प्राथमिकता दिएको छु । राज्यका निकायले गर्ने जुनसुकै संवैधानिक र कानुनी अनुसन्धानमा मेरो सधैं सहयोग रहनेछ, तर पूर्वसूचना विना र छापामार शैलीमा गरिएको यो कार्यले लोकतान्त्रिक मूल्य र मान्यताको उपहास गरेको छ ।”
उनले आफू सहभागी भएको सरकारले भ्रष्टाचारमुक्त प्रणाली निर्माण गर्न खोजिरहेको समयमा यस्ता गतिविधिले जनतामा गलत सन्देश जाने भन्दै समर्थकहरूलाई विचलित नहुन आग्रह गरेका छन् ।
को हुन् इन्द्रबहादुर बानियाँ ?
नेपाली कांग्रेस बागमती प्रदेशका सभापति समेत रहेका बानियाँ लामो समयदेखि निर्माण व्यवसायमा आबद्ध थिए । राजनीतिमा सक्रिय हुनुअघि र सक्रिय भएपछि पनि उनको ‘बानियाँ निर्माण सेवा’ ले ठूला सरकारी ठेक्काहरू पाउने गरेको विषय समय–समयमा चर्चामा आउने गरेको थियो । अहिले उनी बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्रीको रूपमा सरकारको नेतृत्व गरिरहेका छन् ।
अनुसन्धानको पृष्ठभूमि र प्रभाव
सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागले पछिल्लो समय ‘हाइ–प्रोफाइल’ व्यक्तिहरूमाथि निगरानी बढाएको छ । स्रोतका अनुसार नेपाल राष्ट्र बैंकको वित्तीय जानकारी इकाई (FIU) बाट प्राप्त सूचनाका आधारमा बानियाँमाथि अनुसन्धान सुरु गरिएको थियो । निर्माण व्यवसायबाट राजनीतिमा फड्को मारेका बानियाँको सम्पत्ति विवरण र वास्तविक लगानीबीच तादम्यता नमिलेको विभागको प्रारम्भिक ठम्याइ छ ।
मुख्यमन्त्री पदमा बहाल रहेकै व्यक्तिमाथि सम्पत्ति शुद्धीकरणले छापा मारेको यो सम्भवतः पहिलो घटना हो । यसले बागमती प्रदेश सरकारको भविष्य र सत्ता गठबन्धनभित्र पनि नयाँ तरंग पैदा गरेको छ । विपक्षी दलहरूले मुख्यमन्त्रीले नैतिकताको आधारमा राजीनामा दिनुपर्ने माग गर्न थालेका छन् भने सत्तापक्षले यसलाई राजनीतिक प्रतिशोधको रूपमा व्याख्या गरिरहेको छ ।
विभागले नियन्त्रणमा लिएका कागजातहरूको विस्तृत अध्ययनपछि मात्रै मुद्दाको थप प्रक्रिया अघि बढ्ने जनाएको छ । यो घटनाले नेपालको राजनीति र व्यवसायबीचको सम्बन्ध तथा सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिहरूको सम्पत्तिको पारदर्शितामाथि पुनः ठूलो प्रश्न चिह्न खडा गरिदिएको छ ।
